Sinh viên Việt tại Pháp mất APL từ 2026: ai bị ảnh hưởng?

Từ ngày 1/7/2026, sinh viên quốc tế ngoài Liên minh châu Âu không nhận học bổng xã hội của Pháp không còn được hưởng trợ cấp nhà ở cá nhân APL. Với nhiều du học sinh Việt đang thuê phòng ở Bordeaux, Lyon hay Paris, khoản hỗ trợ hằng tháng từng giúp giảm đáng kể tiền nhà đã biến mất từ đầu năm học này. Bài viết tóm lại ai bị cắt, ai còn giữ và nên làm gì với hợp đồng thuê hiện tại.

Thay đổi đến từ đâu

Biện pháp được đưa vào luật tài chính năm 2026 với mục tiêu tiết kiệm ngân sách nhà nước. Theo bài của L'Etudiant đăng ngày 29/6/2026, nghị định thi hành được công bố hôm Chủ nhật 28/6/2026 và có hiệu lực từ 1/7/2026. Văn bản nhằm hạn chế quyền nhận trợ cấp nhà ở cá nhân của sinh viên ngoài EU.

Báo cáo của Ủy ban Tài chính Quốc hội Pháp, được L'Etudiant dẫn lại, cho biết APL đến tay 12% sinh viên ngoài châu Âu và gần 100.000 người có thể bị ảnh hưởng. Những con số khác nhau lưu hành trên mạng xã hội thường đến từ cách tính khác nhau, nên hãy coi 100.000 là ước tính của cơ quan lập pháp chứ không phải số đếm chính xác.

Ba nhóm vẫn được giữ APL

Nghị định không cắt toàn bộ. Theo L'Etudiant, các nhóm sau vẫn có quyền nộp đơn:

• Sinh viên đủ điều kiện nhận học bổng xã hội (bourse sur critères sociaux) của giáo dục đại học Pháp.
• Sinh viên học theo hợp đồng học nghề (apprentissage).
• Sinh viên có hoạt động nghề nghiệp song song với việc học.

Nhóm thứ ba là chỗ nhiều bạn Việt quan tâm nhất, vì phần lớn chúng ta có đi làm thêm. Bài báo không nói rõ mức thu nhập hay số giờ tối thiểu để được coi là có hoạt động nghề nghiệp. Cách an toàn là vào tài khoản CAF khai báo thu nhập thực tế và để hệ thống xét, thay vì tự kết luận mình bị loại.

Ngược lại, sinh viên các ngành y tế và công tác xã hội gặp bất lợi trên thực tế: học bổng của họ do các vùng cấp chứ không phải hệ học bổng xã hội đại học, nên theo các hội sinh viên, nhóm này gần như bị loại khỏi ngoại lệ.

Sinh viên EU, ALS và ALF thì sao

Sinh viên công dân EU và Khu vực Kinh tế châu Âu không bị ảnh hưởng. Bài báo chỉ đề cập APL, không nói tới hai loại trợ cấp nhà ở còn lại là ALS và ALF. Nếu bạn đang hưởng một trong hai loại này, hãy theo dõi thông báo trong tài khoản CAF trước khi giả định điều gì.

Cơn sóng chi phí dồn cùng lúc

APL bị cắt đúng năm học phí phân biệt cũng bị siết. Service Public thông báo từ năm học 2026-2027, trường đại học chỉ được miễn mức phí 2.902 € (cử nhân) và 3.950 € (thạc sĩ) cho tối đa 30% sinh viên nước ngoài thuộc diện. L'Etudiant cũng nhắc mức tài chính tối thiểu để được học tại Pháp vừa được nâng trong tuần trước khi nghị định APL ra đời. Ba thay đổi cộng lại khiến kế hoạch tài chính dựa trên số liệu năm 2024–2025 không còn đúng.

Nên làm gì với chỗ ở hiện tại

Tính lại chi phí thật mỗi tháng

Lấy tiền thuê và phí dịch vụ trên hợp đồng, cộng điện, internet, bảo hiểm nhà. Đây là con số bạn phải tự gánh 100% nếu không thuộc ba nhóm ngoại lệ. So với ngân sách đã dự tính lúc sang, nhiều bạn sẽ thấy thiếu hụt hàng tháng.

Ưu tiên ký túc xá CROUS ở năm sau

Phòng CROUS vẫn thường rẻ hơn thị trường tư nhân, nên việc mất APL làm khoảng chênh này quan trọng hơn. Hồ sơ nên chuẩn bị sớm vì số phòng có hạn; xem cách làm trong bài kinh nghiệm tìm nhà ở CROUS.

Ở ghép (colocation)

Chia một căn hộ lớn với hai, ba người thường giảm tiền nhà mỗi người so với thuê studio. Nên có hợp đồng riêng tên từng người hoặc điều khoản rõ về phần tiền mỗi người, để tránh tranh chấp khi có người chuyển đi.

Cắt chi tiêu sinh hoạt

Khi tiền nhà tăng, khoản dễ điều chỉnh nhất là ăn uống. Một số mẹo mua sắm ở Bordeaux có trong bài đi siêu thị tiết kiệm cho du học sinh.

Hồ sơ CAF cũ có cần làm gì không

Nếu bạn đang hưởng APL trước tháng 7/2026 và không thuộc nhóm ngoại lệ, CAF sẽ ngừng chi trả theo quy định mới. Hãy kiểm tra thông báo trong tài khoản và cập nhật tình trạng đi làm nếu có, vì đó có thể là căn cứ để tiếp tục được xét. Quy trình khai báo trực tuyến vẫn giống trước; hướng dẫn từng bước nằm trong bài đăng ký trợ cấp nhà ở CAF.

Các hội sinh viên và tổ chức nhà ở thanh niên vẫn đang vận động bỏ biện pháp này. Tuy vậy, khi bài được cập nhật, chúng tôi chưa thấy văn bản nào khôi phục APL cho nhóm bị cắt, nên đừng lập ngân sách dựa trên khả năng chính sách đảo chiều.

Nói chuyện với gia đình về khoản thiếu hụt

Nhiều gia đình ở Việt Nam lên kế hoạch gửi tiền dựa trên con số du học sinh báo lúc mới sang, trong đó APL đã được trừ vào tiền nhà. Khi trợ cấp mất đi, khoản chuyển hằng tháng cần tăng hoặc bạn phải tăng giờ làm thêm, vốn bị giới hạn 964 giờ một năm. Hãy trình bày rõ bằng bảng: tiền thuê, phí dịch vụ, tiền APL trước đây, số tiền phải bù. Một bảng số cụ thể giúp bố mẹ hiểu đây là thay đổi chính sách chứ không phải chi tiêu phát sinh.

Song song, hãy hỏi văn phòng công tác sinh viên của trường về các quỹ hỗ trợ khẩn cấp. Một số trường có quỹ hỗ trợ sinh viên gặp khó khăn tài chính đột xuất; nếu có, điều kiện và mức hỗ trợ khác nhau giữa các trường.

Kiểm tra lại quyền học bổng xã hội của bạn

Ngoại lệ đầu tiên trong nghị định là sinh viên đủ điều kiện nhận học bổng xã hội. Nếu hoàn cảnh của bạn thay đổi, chẳng hạn đã sống ở Pháp đủ lâu hoặc có thay đổi về hộ gia đình, hãy hỏi CROUS xem mình có thể nộp hồ sơ học bổng hay không. Đừng tự loại mình chỉ vì là sinh viên quốc tế; điều kiện cụ thể do CROUS xét theo từng hồ sơ.

Câu hỏi thường gặp

Du học sinh Việt có học bổng Eiffel có thuộc diện học bổng xã hội để giữ APL không?

Ngoại lệ trong nghị định nói về sinh viên đủ điều kiện học bổng xã hội của giáo dục đại học Pháp. Eiffel là học bổng xuất sắc của chính phủ, khác hệ này, nên cần hỏi CAF hoặc văn phòng trường về trường hợp cụ thể.

Đi làm thêm 10 giờ mỗi tuần có được coi là có hoạt động nghề nghiệp không?

Văn bản được báo chí dẫn không nêu ngưỡng giờ hay thu nhập. Hãy khai báo đầy đủ hợp đồng và lương trên tài khoản CAF để được xét theo hồ sơ thực tế.

Mất APL có ảnh hưởng tới việc gia hạn thẻ cư trú không?

Không trực tiếp. Tuy nhiên khi gia hạn, bạn vẫn phải chứng minh đủ nguồn tài chính, nên khoản chi tiền nhà tăng thêm cần được tính vào kế hoạch.